Niet storen, ik lees!

Jet Marchau over 'De zwarte poel' van Jan Vantoortelboom

 

 

Voor een ‘Jan Vantoortelboom’ zoek je het liefst een comfortabele stoel en hang je het best een bordje aan de deurklink: ‘Niet storen, ik lees!’

 

Zeven romans schreef Jan Vantoortelboom en je verwachtingen worden keer op keer én meer en meer bevestigd: een uitgekiende structuur, prachtige taal, personages die je buur konden zijn, en zeker ook de psychologische diepgang.

 

In mijn bespreking van het bekroonde MAUK ( Boekenbon literatuurprijs 2023/o.a. in Bruggeleest 14-11-2023) eindigde ik met: ‘Zijn scherp beleefde inkijk overstijgt alle getheoretiseer en houdt mij wakker.’

 

Dit is niet minder het geval voor De zwarte poel (Cossee, 2025). De empathische, gevoelige Ko en de fysiek en mentaal beperkte Lou (Gilles de la Tourette?) staan centraal. Hun vriendschap- groeiend, tanend, botsend en weer opgevist-, wordt ook belicht in de personen die hen omringen: onder meer Ko’s vrouw, de eenzelvige boer Adrie die zijn verwaarloosd domein openstelt voor tienerjongens uit de buurt. En twee mysterieuze schikgodinnen, met bepalende betekenis zo blijkt.

Zo wordt de roman een inkijk in intense gevoelens die de lezer in de ban houdt, die donkere vermoedens én vrees wekt (‘zou het waar zijn?), vermoedens die de vrees op het einde terecht maakte…

 

Voor een uitgebreide bespreking verwijs ik naar de interessante recensie van Cécile Geysens in Bruggeleest, 30 oktober 2025. Ook in het komende Jaarboek van de VWS: JAARWERK MMXXVI (verwacht 21 november 2026), belicht Paul Rigolle uitgebreid De zwarte Poel, als een van de negen boeken ‘om in te verdwijnen’ .

 

Wie meer wil weten over Jan Vantoortelboom kan terecht in het essay van Paul Rigolle: ‘Een peloton schrijvers gevangen in een en hetzelfde hoofd. Over het proza van Jan Vantoortelboom.’ (JAARWERK MMXX-2020.)

In boekenvriendschap, Jet

Jan Vantoortelboom

Deze tekst verscheen ook op Brugge Leest.be 
En ook op de persoonlijke Facebook-pagina van Jet Marchau.

Boekenbon Literatuurprijs voor Jan Vantoortelboom

Tussen de regels

Gisteren ontving de schrijver met de Elverdingse- en Westhoekroots Jan Vantoortelboom de Boekenbon Literatuur-prijs 2023. Hij kreeg de prijs waaraan een bedrag van 50.000 euro verbonden is voor zijn recentste roman 'Mauk'.

Volgens de jury leverde Vantoortelboom met zijn roman "een verbluffend literair portret af van een getraumatiseerde zeventiger die wordt achtervolgd door zijn jeugdherinneringen".

De jury roemt het boek ook omdat veel zich "tussen de regels" afspeelt, "waarbij de gebeurtenissen zich openbaren in de rijke beeldtaal die minstens zo beklijvend is als het verhaal zelf".
De andere genomineerden waren: Saskia de Coster met Net echt, Tiemen Hiemstra met W., Roxane van Iperen met Dat beloof ik en Richard Osinga met Munt.

Paul Rigolle, VWS-redacteur, schreef begin november op zijn website een beschouwing over het boek: "Het boek spreekt boekdelen".
Eerder publiceerde hij over de eerste vijf romans van Vantoortelboom in het jaarboek 2020 van de VWS - 'Jaarwerk MMXX' - onder de titel 'Een peloton schrijvers gevangen in hetzelfde hoofd' een overzichtsartikel.

Nog even vermelden dan Roderik Six op 6 december 2023 een interview zal hebben met Jan Vantoortelboom in de Ieperse Bibliotheek. "Een buitenkansje voor Ieperlingen en andere Westhoek-ers!"

Website Boekenbon Literatuurprijs 2023 
Persbericht over de toekenning van de prijs

   

 

 

 

Foto: Atlas-Contact

Mauk, de nieuwe roman van Jan Vantoortelboom

Eind mei verschijnt bij Atlas-Contact 'Mauk', de nieuwste roman van de uitgeweken Westhoekman Jan Vantoortelboom (°1975). De schrijver die opgroeide in Elverdinge (Ieper) en een aantal van zijn vorige (coming of age-)romans aldaar situeerde woont intussen al geruime tijd in  Ossenisse in Zeeuws-Vlaanderen. In 'Mauk' laat de auteur een alterego terugkijken op een leven vol demonen. We twijfelen er niet aan dat Vantoortelboom zich ook in dit boek, zoals door de uitgeverij op de flaptekst aangekondigd, een 'meesterlijk stilist' zal tonen.

Getrouw aan zijn roots wordt het nieuwe boek al op donderdag 25/5/2023 voorgesteld in Elverdinge (Ieper).
Plaats van afspraak: OC Den Elver, Vlamertingestraat 34b, 8906 Elverdinge.

In het VWS-Jaarboek MMXX schreef Paul Rigolle een uitvoerige bijdrage over het werk en over "Planeet Elverdinge", de herkomst van de auteur. Die bijdrage is sinds kort nu ook hier na te lezen (Website Paul Rigolle).

Extern:
Mauk bij Uitgeverij Atlas Contact
Voorstelling Mauk in Elverdinge
Website Jan Vantoortelboom - Schrijf Vrijer
Paul Rigolle over het werk van Jan Vantoortelboom
Bijdrage VWS-jaarboek MMXX-2020
Facebook-bericht voorstelling Elverdinge
Interview van Jan Stoel met de auteur op Hebban.nl

 (P.R.)

 

 

 

 

 

De Westhoek staat niet stil

In Jaarwerk MMXVI, het jaarboek 2016 van de Vereniging van West-Vlaamse schrijvers, maakte Paul Rigolle een geslaagde westhoekoefening. Hij ging op zoek naar schrijvende nazaten van Marguerite Yourcenar aan de Vlaamse kant van de Schreve. Het zoete Heuvelland en de gure Westhoek zijn veelbeschreven locaties in de Vlaamse literatuur. In zijn bijdrage 'Dertig dagen en een versierhandboek' laat Paul Rigolle o.m. Annelies Verbeke, Jan Vantoortelboom, Thomas Blondeau, Roderik Six, Kris Van Steenberge en Piet Chielens de revue passeren.

Sindsdien stond de Westhoek in tegenstelling tot wat je wel eens hoort niet stil. Door Rigolle aangekondigde titels zijn ondertussen verschenen (Koen D'haene, Ketters van de Kemmelberg), op andere is het nog even wachten (Anne Provoost, Kinderen van de IJzer) en er zijn ook nieuwe namen en titels (Maaike Monkerhey, Bellenhof en Miguel Bouttry, Bron van Pijn).

In het recent verschenen Jaarwerk MMXX zoomt Paul Rigolle in op het proza van Jan Vantoortelboom. Terecht, want: 'Wie een bijzondere band bewaart met de Westhoek en ook nog 's van literatuur houdt, kan onmogelijk voorbij aan het proza van Jan Vantoortelboom. In amper een decennium tijd schreef oud-Elverdingenaar Vantoortelboom vijf romans bij elkaar die terecht een voor een, en stuk voor stuk, met de nodige égards ontvangen werden'.

De conclusie van de bijzondere bijdrage is veelbelovend voor al wie van Vantoortelboom en de Westhoek houdt: 'Benieuwd wat de man die veel schrijvers in hetzelfde hoofd met zich meedraagt de komende decennia nog voor ons in petto heeft. En welk soort schrijver hij uiteindelijk zal worden.'

Lees de volledige bijdrage over Jan Vantoortelboom in Jaarwerk MMXX.

Lees ook: Roman tussen de hopperanken: over Bellenhof van Maaike Monkerhey.